Y Wefan Gwasanaethau
Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd
Synnwyr Cyffredin
gan Stuart Kerner
Addas ar gyfer Cyfnod Allweddol 3
Nod
Meddwl pa mor bwysig yw synnwyr cyffredin.
Paratoad a deunyddiau
- Fe allech chi baratoi rhai gwirfoddolwyr yn barod i ddarllen yr adroddiadau yswiriant.
Gwasanaeth
- Gofynnwch i’ch cynulleidfa ydyn nhw’n gallu dweud wrthych chi pa synhwyrau y mae’n rhaid i ni eu defnyddio i yrru car. Fe ddylech chi gael fel atebion, y tri synnwyr, gweld, clywed, cyffwrdd.
- Dywedwch fod un math arall o synnwyr y bydd y rhan fwyaf o bobl yn ei ddefnyddio wrth yrru. Oes unrhyw un yn gallu awgrymu pa synnwyr yw hwnnw? Efallai y cewch chi atebion amrywiol, ond yr un rydych chi’n ei geisio yw ‘synnwyr cyffredin’.
- Tynnwch sylw at y ffaith bod nifer o bobl ar ein ffyrdd heddiw sydd ddim yn defnyddio’r synnwyr yma bob amser, yn anffodus. Mae damweiniau’n digwydd yn aml oherwydd diffyg synnwyr cyffredin.
- Pan fydd pobl wedi cael damwain car, fel rheol fe fydd yn rhaid iddyn nhw lenwi ffurflen neu ysgrifennu adroddiad i’r cwmni yswiriant ynghylch beth ddigwyddodd. Dywedwch wrth y gynulleidfa bod gennych chi nifer o enghreifftiau wedi’u casglu sy’n ddyfyniadau o adroddiadau fel hyn. Nid rhai dychmygol ydyn nhw, ond cyfieithiadau o adroddiadau go iawn y mae pobl wedi’u hysgrifennu. Dywedwch y byddech chi’n hoffi eu darllen am eu bod yn dangos bod diffyg synnwyr cyffredin yn ffactor amlwg yma. (Defnyddiwch y rhai rydych chi’n credu eu bod yn briodol):
- ‘Fe ddechreuais i arafu, ond roedd y drafnidiaeth yn fwy llonydd nag a feddyliais.’
- ‘Fe dynnais i mewn i’r encilfa a gweld mwg yn dod o dan y foned y car. Sylweddolais fod y car ar dân ac fe afaelais yn fy nghi a’i fygu gyda blanced.’
- Cwestiwn: Fyddai un o’r ddau yrrwr wedi gallu gwneud rhywbeth i osgoi’r ddamwain? Ateb: Teithio ar fws?
- ‘Doeddwn i ddim yn meddwl bod y cyfyngiad cyflymder yn weithredol ar ôl hanner nos.’
- ‘Ffenestr flaen wedi torri. Ddim yn gwybod yr achos. Voodoo, mae’n debyg.’
- ‘Roeddwn i wedi bod yn gyrru ers 40 mlynedd pan syrthiais i gysgu wrth yr olwyn a chael damwain.’
- ‘Fe dynnais i allan o ochr y ffordd, edrych ar fy mam yng nghyfraith a gyrru’n syth dros ymyl yr arglawdd.’
- ‘Wrth ddod adref fe wnes i droi mewn i’r ty anghywir a tharo yn erbyn coeden sydd ddim yn perthyn i mi.’
- ‘Roeddwn i’n meddwl bod fy ffenestr ar agor, ond fe ffeindiais i doedd hi ddim pan rois i fy mhen drwyddi.’
- ‘Fe darodd cerddwr fi a mynd o dan fy nghar.’
- ‘Roedd y dyn ym mhob man yng nghanol y ffordd ac fe fu’n rhaid i mi swerfio nifer o weithiau cyn ei daro.’
- ‘Roeddwn i wedi bod yn y ganolfan arddio yn prynu planhigion ac roeddwn i ar fy ffordd adref. Pan ddois i at groesffordd fe gododd gwrych o fy mlaen a doeddwn i ddim yn gweld y car arall yn dod.’
- ‘Daeth car anweledig o rywle, taro fy nghar i, ac yna diflannu.’ - Pwysleisiwch fod hyd yn oed y gorau ohonom yn cael ysbeidiau pan fydd ein hymennydd ni ddim yn gweithio fel y dylai, ac er bod rhai o’r sylwadau yma’n swnio’n ddigrif, mae ochr ddifrifol iawn iddyn nhw.
- Y synnwyr y mae arnom ni i gyd angen ei ddatblygu, uwchlaw popeth arall, yw’r synnwyr cyffredin.
Amser i feddwl
Myfyrdod:
Yr Arglwydd roddodd i ni bump o synhwyrau,
I’n helpu ni trwy bob dydd o’n bywydau.
Gyda’n llygaid byddwn yn gweld pethau gwych wedi’u gwneud,
a chyda’n clustiau byddwn yn clywed beth sy’n cael ei ddweud.
Gyda’n dwylo byddwn yn teimlo arwynebau amrywiol,
a chyda’n trwyn byddwn yn arogli arogleuon sydd, gobeithio, yn ddymunol.
Gyda’n tafod byddwn yn blasu ein bwyd bob pryd,
Ond mae un synnwyr arall rydyn ni ei angen i gyd.
Dydi’r synnwyr hwnnw ddim yn anghyffredin na phrin,
Ac mae’n rhywbeth y gallwch ei gael yn rhad ac am ddim.
Does dim ond angen ystyried a meddwl am dipyn,
Beth yw’r synnwyr hwnnw, ond synnwyr cyffredin?
Gweddi:
Annwyl Dduw,
Rho i ni’r doethineb i arbed i ni fod yn ddifeddwl,
A helpa ni i ymarfer y synnwyr cyffredin yr wyt ti wedi’i roi i ni.
Trwy dy arweiniad gofalus, gwna hi’n bosib i ni ymateb i ofynion pobl eraill
A bod yn sensitif i bethau sydd o’n cwmpas.
Amen.
Emyn
