Y Wefan Gwasanaethau

Gwasanaethau Cyfredol - Uwchradd

TANGNEFEDD

Ffrwythau’r Ysbryd 4

gan Helen Bryant

Addas ar gyfer yr Ysgol Gyfan

Fersiwn Saesneg

Nod

Archwilio’r cysyniad ‘llawenydd’.

Paratoad a deunyddiau

Gwasanaeth

  1. Bydd rhai o’r delweddau oedd yn cael eu dangos wrth i chi ddod i mewn yn adnabyddus iawn i chi. Mae gennym y golomen, yr arwydd o heddwch, ac wrth gwrs, Sir Winston Churchill yn gwneud datganiad am heddwch ar derfyn yr Ail Ryfel Byd.
  2. Fodd bynnag, rwy’n credu, o holl ffrwythau’r Ysbryd y byddwn yn rhoi sylw iddyn nhw, mae’n ymddangos mai heddwch yw’r un i’w feddu, ei gadw a’i gynnal. Gallwn edrych ar heddwch mewn amryw o ffyrdd, a heddiw byddaf yn ystyried yr heddwch neu’r tangnefedd sy’n bodoli ynom ein hunain, y gwrthdrawiadau y gallwn gael gydag eraill a’r chwilio ehangach a wnawn ni er mwyn cael heddwch yn ein cymdeithas a’r byd.
  3. Gadewch i ni edrych ar yr hyn ddywedodd Ralph Waldo Emerson, athronydd ac athro Americanaidd o’r bedwaredd ganrif ar bymtheg: ‘Peace cannot be achieved through violence; it can only be attained through understanding.’ - ‘Ni allwn sicrhau heddwch trwy drais; yr unig ffordd i’w gael yw trwy ddealltwriaeth.’

    Dyma le da i ddechrau trafodaeth ar heddwch, oherwydd mae ennill heddwch yn gyfystyr â diwedd anghydfod, ymryson a rhyfel. Fodd bynnag, nid oes yr un genhedlaeth wedi profi gwir heddwch.
  4. Ar un adeg, yr oedd pobl yn credu mai’r Rhyfel  Byd Cyntaf oedd y rhyfel fyddai’n rhoi terfyn ar bob rhyfel, ac eto o fewn tua ugain mlynedd wedi hynny roedd y byd yng nghanol yr heldrin unwaith yn rhagor.
    Fel gwlad, rydym wedi bod yn eithaf ffodus gan mai ar diroedd estron y mae ein milwyr wedi bod yn ymladd yn ddiweddar: Ynysoedd y Malvinas (Falkland Islands), Bosnia, Irac ac Afghanistan. Ac eto, yn ddyddiol bron, rydyn ni’n clywed am y rhai sydd wedi cael eu hanafu a’u lladd o ganlyniad i’r rhyfeloedd hynny.  Ni all unrhyw un sydd heb weld eirch y milwyr hynny sydd wedi cael eu lladd yn dychwelyd adref, neu glywed am farwolaethau dinasyddion yn Afghanistan beidio â theimlo’n ddwys. A fydd yna byth heddwch?
  5. Fodd bynnag, yn cyd-fynd â rhyfel mae heddwch: yn naturiol, maen nhw’n ddau beth sy’n mynd â’i gilydd. Yn ei nofel War and Peace, mae Leo Tolstoy yn adrodd hanes pum teulu bonheddig o Rwsia mewn cyfnodau o ryfel a chyfnodau o heddwch, a’r modd y mae’r teuluoedd hynny a chymeriadau eraill yn y nofel yn newid ac yn datblygu yn ystod yr amseroedd hynny.  Yr ydym ninnau yn debyg iawn.  

    Rydw i wedi edrych ar y modd y mae rhyfel wedi newid y byd, ond nid ar y modd y mae heddwch wedi gwneud hynny. Oherwydd yn dilyn gwrthdaro rhaid cael cyfnod o amser o gymod a llonyddwch.  Fe wyddoch chi eich hun efallai, am yr amser pe byddech chi wedi bod yn cwffio gyda rhywun y byddech chi fel arfer yn cymodi yn y diwedd – fe fyddwch yn sefydlu heddwch rhyngoch.
  6. Gellir ystyried heddwch fel rhywbeth y gellir ei drosglwyddo, ac mewn addoliad Cristnogol, un o’r rhannau pwysig yng ngwasanaeth y Cymun yw’r rhan pryd y bydd aelodau’r gynulleidfa yn rhannu’r tangnefedd. Mae’n adeg pryd y byddan nhw’n ysgwyd dwylo â’i gilydd, neu’n cofleidio’i gilydd, a throsglwyddo tangnefedd Crist o’r naill i’r llall. 

    Roedd Iesu ei hun yn adnabyddus fel heddychwr (rhywun sy’n credu mewn peidio â bod yn dreisgar), a phan ddaeth hi’n amser i Iesu gael ei arestio ar noswyl ei farwolaeth, fe aeth i’r ddalfa heb wrthwynebu a heb orfod cael ei orfodi i fynd. Roedd ei gymdeithion yn barod i ymladd drosto, ond fe ddywedodd y byddai’r ‘rhai sy’n byw gyda’r cleddyf, yn marw hefyd â’r cleddyf’ (Mathew 26.52). Hynny yw, roedd yn adleisio’r gred -  yn achos y rhai hynny ohonyn nhw fyddai’n byw trwy drais, fe fyddai’r trais hwnnw’n siwr o’u dilyn. Roedd Iesu’n teimlo bod heddwch mor bwysig fel ei fod yn meddwl fod y rhai oedd yn gweithio dros heddwch yn destun bendith.

    Yn y bregeth ar y Mynydd, fe ddywedodd, ‘Gwyn fyd y tangnefeddwyr, canys hwy a etifeddant y ddaear’ (Mathew 5.9). Yma, fe welwn y gobaith y bydd heddwch rhyw ddydd oherwydd bydd y rhai sy’n defnyddio heddwch yn eu bywydau, ac yn ei ledaenu ymhlith eraill, yn elwa. Mae’n hawdd weithiau i ddial a tharo’n ôl, ond mae’n cymryd mesur helaeth o hunanreolaeth i gerdded ymaith a dilyn llwybr heddwch.  Mae’n golygu cymryd eich gwynt a hyd yn oed cyfrif i ddeg er mwyn anwybyddu’r galw enwau neu’r sylwadau ffiaidd. Trwy gynnal ymateb heddychlon, rydych yn gosod eich hun uwchlaw’r rhai hynny sydd yn ymddwyn yn dreisgar yn eich erbyn.
  7. Mae  Heddwch Byd Eang yn nod rhagorol, a phob blwyddyn mae yna Ddiwrnod Rhyngwladol Heddwch. Edrychwch ar y ffilm fideo hon sydd wedi ei gynhyrchu gan ‘Playing for Change’, a cheisiwch deimlo’r dymuniad am heddwch sydd ynddi. Mae ‘Playing for Change’ yn fudiad sy’n ceisio meithrin heddwch trwy uno pobl o amgylch y byd trwy gyfrwng cerddoriaeth. Pa ffordd well i ddod â phobl ynghyd mewn heddwch, i ddeall y naill a’r llall, na thrwy gyfrwng cyfenwadur (common denominator) - grym cerddoriaeth? Fel y dywedodd Emerson, bydd heddwch yn cael ei ennill trwy ddealltwriaeth, a pha ffordd well o ddeall y naill a’r llall!

Amser i feddwl

Gwyliwch y clip fideo – ‘One Love: Playing For Change’

neu

Goleuwch gannwyll, a sgroliwch trwy’r cyflwyniad PowerPoint unwaith eto mewn distawrwydd.

Gweddi

Boed i heddwch deyrnasu ar y ddaear, a boed i hwnnw ddechrau gyda mi.

Emyn

Cerddoriaeth ychwanegol a awgrymir

‘May there be peace on earth’, gan Miller, http://www.musicnotes.com/sheetmusic/mtdVPE.asp?ppn=MN0047159

 

 


Gwasanaethau Uwchradd >>